Một chút kinh nghiệm về vẽ tranh chân dung: ( Đây là bài tổng hợp các kinh nghiệm cốt lõi của mình

Một chút kinh nghiệm về vẽ tranh chân dung: ( Đây là bài tổng hợp các kinh nghiệm cốt lõi của mình, statut dài nhất từ trước tới nay )
Bạn lướt face, bạn vào đọc báo bạn thấy họa sĩ nọ họa sĩ kia, có những bức tranh rất cầu kỳ, chi tiết nhưng lại có những bức tranh trông rất đơn giản nhưng thực sự rất đẹp, rất cuốn hút, nhìn vào các đường nét bạn nghĩ rằng mình cũng sẽ làm được như thế, những khi cầm bút lên bạn mới thấy suy nghĩ và thực hành là hai người hành tinh khác nhau. Vậy để vẽ tốt, để có thể vẽ trông đơn giản nhưng cuốn hút như họ thì chúng ta phải làm như nào, trong khi chúng ta chưa từng đọc qua, chưa nói tới học qua về các kỹ thuật vẽ, lý thuyết mỹ thuật, mọi thứ đều thật khó khăn, không thể điều khiển các đường nét theo ý muốn.
Điều trước tiên, là chúng ta phải thực sự yêu thích, quyết tâm không bỏ cuộc, những người thấy thích vẽ thì rất nhiều nhưng những người vẽ tốt thì ít thôi, khi mới bắt đầu vẽ họ cũng không hơn gì chúng ta cả, hãy tìm các bức tranh đầu tiên của họ. Lần đầu tiên học vẽ, tập vẽ thật sự rất khó khăn, nếu không vượt qua được vòng gửi xe này, mời bạn tiếp tục lướt face ngắm tranh. Trải qua giai đoạn đầu tiên thì niềm đam mê yêu thích sẽ tăng lên chúng ta có thể không cần nỗ lực quyết tâm nhiều lắm khi ngồi hằng tiếng đồng hồ vẽ một bức tranh, giống như chúng ta có một món vũ khí cực mạnh lao ra giết địch yếu như sên.
Ok, tôi sẽ nỗ lực, tôi sẽ không bỏ cuộc..v..v. Tiếp theo thì làm thế nào? Được rồi nếu có thể hãy tìm một người nào đấy vẽ tốt hoặc tham gia vào một lớp học nào đấy, quá trình học vẽ của bạn sẽ được rút ngắn đi rất nhiều, như là khi tắc đường bạn lao lên vỉa hè đi thôi. Không khí khi bạn được vẽ với nhiều người sẽ thú vị hơn khi bạn chỉ ngồi vẽ một mình.
Tôi không có điều kiện đi học vẽ, chỗ tôi xa lắm, tôi bận lắm… Được rồi bài viết này để dành cho bạn đây.
Trước tiên để vẽ thì hãy chuẩn bị dụng cụ đã, không thể chặt cây với tay không được. Có rất nhiều thể loại bạn muốn học, màu nước, sơn dàu, phấn tiên,chì màu…v..v. À nếu bạn muốn theo trường phái trừu tượng thì có thể bài viết này không giúp gì nhiều đâu, hãy tìm toan, bảng vẽ giấy bút rồi thể hiện lên ấy tất cả những gì bạn có thể nghĩ ra. Bạn muốn tả thực, sáng tác theo trường phái hiện thực, siêu thực thì đọc tiếp, kinh nghiệm của mình có thể sẽ giúp ích cho bạn ít nhất thì bạn cũng có thể vẽ được như mình rồi tự phát triển cao siêu, tinh vi hơn rồi mình sẽ mang giấy bút qua bạn học hỏi. Tất cả các việc ấy tính sau, bây h hãy theo thể loại cơ bản nhất là vẽ chì. Chúng ta không nhất thiết phải mua tất các bác loại bút chì đắt tiền được quảng cáo là cứ mua đi rồi sẽ vẽ được như bao bì. Nếu bạn thật sự vẽ tốt thì bạn cầm cục than hay viên gạch cũng có thể vẽ đẹp hơn. Để vẽ chì có hai loại chì phổ biến nhất hiện nay tại Việt Nam là chì đức xanh và chì Koh hay chì tiệp, màu vàng. Chì đức thì sẽ có giá gấp đôi, ưu điểm của loại chì này là ngòi to, hạt chì mịn, từ 7B trở lên thì có thêm dàu chống bóng, từ 6B trở xuống thì độ chênh nhau từ 2->6B không nhiều. Nên các bạn chuẩn bị cho mình chì koh 2,3,4,5,6B cây 2,4,6 sẽ được dùng nhiều hơn cả, chì đức 7,8B. Còn tẩy thì nên dùng loại tẩy không quá mềm không quá cứng không bị bở, ăn giấy. Tẩy penten hoặc tẩy đức là một lựa chọn tốt. Không cần phải mua tẩy đất sét hay bút tẩy làm gì, rồi các bạn sẽ treo chúng lên làm cảnh thôi. Mua một con dao rọc giấy về để gọt bút chì công việc này sẽ giúp bạn thêm kỹ năng điêu khắc… Không muốn gọt bút chì nhiều mà lúc nào chúng ta cũng cần bút chì phải nhọn thì hãy mua gọt bút chì quay tay có bán tại hầu hết các hiệu sách, sử dụng cái gọt này giúp một tay khỏe hơn tay còn lại và để làm cái việc mà ai cũng biết làm gì ấy, à nhầm sử dụng cái gọt này sẽ giúp các bạn tiết kiệm rât nhiều thời gian cho việc gọt bút chì. Giấy vẽ thì có rất nhiều loại với giá tiền khác nhau, vân giấy, chất lượng cũng khác nhau, bạn có thể chọn loại giấy theo sở thích vì giấy nào thì vẽ cũng đẹp thôi. Nếu bạn muốn vẽ như ảnh, mịn màng chi tiết thì nên mua giấy roki trắng vì mịn nhất, giấy này gần giống giấy photo dày, còn để tập vẽ thì mua giấy việt chì thôi vì rẻ tiền nhất. Giấy roki, galo thì trông nghệ thật hơn. Bạn muốn mua chì màu về vẽ cũng dc, tạm thời đang học vẽ chì mua chì màu hàng trung thôi để khỏi lãng phí vì đem ra làm cành. Chì marco raffine khô 36 màu là một ý kiến hay.
Có quyết tâm rồi, dung cụ rồi công việc tiếp theo là… Dựng hình
Trong công việc vẽ chì thì phần hình là phần quan trọng nhất, dù bạn có tỷ mỷ cẩn thận tới đâu mà hình sai thì mọi thứ vẫn hỏng hết. Việc dựng hình cũng như bắn súng khi chúng ta vẽ càng nhiều thì tỷ lệ vẽ đúng càng cao, không một ai có thể dựng hình đúng ngay lần đầu tiên cũng như không một xạ thủ nào lúc nào cũng bắn đúng hồng tâm, một số người thì sẽ nói là vẽ trúng thay vì vẽ đúng, kể cả các họa sĩ lâu năm không phải dựng hình lúc nào cũng chuẩn. Cái này thuộc về năng khiếu và kỹ năng. Chúng ta, những người mới bước chân đầu tiên vào lĩnh vực vẽ vời chuyên nghiệp, mọi thứ chúng ta vẽ trước ấy gần như không có tác dụng gì mấy tất cả đều rất khác biệt. Vậy để vẽ được cái hình cho sát mẫu hay đúng những gì chúng ta nghĩ ra phải làm như thế nào? Trong khi con mắt tỷ lệ còn chưa có, vẽ xong cái tranh biết là sai những không biết sai thế nào. Biết là phải luyện tập nhưng luyên thế nào cho đúng.
Dựng hình tốt hiểu đơn giản là chúng ta vẽ lên giấy một hình sao cho giống với mẫu nhất nhưng chưa chắc đã đúng, để đúng nó còn bao gồm rất nhiều yếu tố. Nếu các bạn thích ăn mỳ ăn liền không thích dựng hình thì kẻ ô là một phương án lựa chọn tốt, ngày còn học trong trường chắc ai cũng từng kẻ ô bản đồ khi học địa lý, lịch sử rồi nên mình sẽ không nói lại, ô càng nhỏ độ chính xác càng cao. Nhưng không hoàn toàn chính xác, nếu chúng ta không hiểu tại sao có hình như thế nên vẫn sai như thường. Bạn kẻ ô nhiều quá bạn bị phụ thuộc, nếu không có ô thì chịu thôi biết phải vẽ làm sao. Để có hình đẹp, cân đối không nhất thiết chúng ta phải vẽ y sì như mẫu, sao chép một cách máy móc. Chụp ảnh xong người ta vẫn sửa lại ảnh cho đẹp hơn đấy thôi. Việc đầu tiên trước khi dựng hình các bạn nên tìm hiểu về cấu trúc tỷ lệ, cấu tạo giải phẫu khi vẽ người và nguyên lý xa gần, có rất nhiều tài liệu nói về điều này, nếu mình nói thêm ra nữa thì rất dài dòng. Khi bạn đã hiểu rồi thì việc dựng hình sẽ đơn giản hơn rất nhiều không phải mò mẫm sao chép theo sự dẫn dắt của mẫu, chúng ta cũng có thể tự chỉnh sửa cho cân đối hợp mắt hơn.
Khi mình mới bắt đầu vẽ việc dựng hình thật sự rất khó khăn, mình vẽ theo cái cách mà từ nhỏ vẫn vẽ, cầm bút lên và cứ vẽ thôi, các nét vẽ dò dẫm đi trên giấy như là viết chữ vậy và tất nhiên không bao giờ đạt như ý muốn. Khi chúng ta vẽ một nét hay vẽ lắt nhắt từng nét một với mong muốn có được cái hình ngay, mình đảm bảo với bạn chẳng mấy thì hết cục tẩy thôi, các bạn vẽ lâu năm đôi khi cũng mắc phải lỗi này, nếu dựng hình như vậy giống như chúng ta mò mẫm đi giữa sa mạc tìm đường và không có bản đồ trong tay, cứ vẽ mà không biết kết quả ra sao, đích đến từ chỗ nào.Để dựng hình tốt thì chúng ta phải biết cái hình của mình nằm đâu trên tờ giấy, kích thước nó ra sao rồi đóng khung lại không được vẽ ra ngoài khung hình, ít nhất thì chúng ta cũng có cái hình kích thước như ý muốn, không quá to không quá nhỏ không bị sát mép hay vượt ra khỏi khổ giấy.Tiếp theo các bạn phải đơn giản hóa hình vẽ, mọi hình dù phức tạp chi tiết tới mấy, chúng ta đều có thể quy ra các hình đơn giản để vẽ, như hình vuông, hình tròn,hình tam giác. Vd dễ hiểu là vẽ cái tủ lạnh chẳng hạn, chúng ta có thể vẽ một hình chữ nhật với chiều cao và chiều rộng đồng dạng mẫu rồi lắp ghép các chi tiết vào. Có một số hình thì sẽ gồm nhiều các hình cơ bản lắp vào. Tiếp theo để dựng hình đúng tỷ lệ thì chúng ta phải có gì đấy để so sánh xem nó đúng hay sai, nên khi các bạn vẽ thì nên chọn một bộ phân nào đấy làm mốc để so sánh các bộ phận khác với mốc ấy. Nên chọn một bộ phận ở vị trí gần trung tâm nhất để cho hình chính xác đúng bố cục hơn, giống như các bạn muốn viết một dòng chữ vào trung tâm thì chọn chữ ở giữa viết trước thì khả năng dòng chữ muốn viết ở giữa trung tâm sẽ cao nhất, hơn viết các chữ ở đầu dòng hay cuối dòng. Nét vẽ ở đây cũng sẽ ảnh hưởng ít nhiều tới dựng hình, các bạn vẽ thật nhẹ lướt trên mặt giấy không được in vào giấy khi tẩy sẽ không còn lại vệt chì trên giấy, bức tranh sẽ sạch sẽ hơn.Các đường cong phức tạp có thể quy ra các đoạn thẳng, đoạn thẳng thì bao h cũng dễ vẽ hơn.
Tóm lại để dụng hình tốt thì các bạn lưu ý những điều sau:
Không vẽ lắt nhắt ít một, không vẽ một nét
Tìm hiểu quy luật xa gần, cấu trúc giải phẫu khi vẽ chân dung.
Xác định vị trí kích thước của hình muốn vẽ trên tờ giấy
Quy các hình phức tạp ra các hình cơ bản đơn giản hóa hình vẽ
Chọn bộ phận làm mốc để so sánh, phải xác định đúng vị trí vẽ đúng kích thước của mốc
Không vẽ in vào gấy.
Quy các đường cong phức tạp ra các đoạn thẳng
Trên lý thuyết là vậy nếu không thực hành thì cũng không có tác dụng gì, các bạn hãy tận dụng mọi thời gian có thể để tập luyện, khi ngồi một chỗ với cây bút và tờ giấy trong tay là chúng ta có thể tập luyện rồi, trước tiên hãy vẽ những hình đơn giản nhất như là đoạn thẳng, vẽ sao cho thẳng từ đoạn thẳng nhỏ tới đoạn thẳng lớn. Chấm hai điểm trên giấy và tập nối 2 điểm sao cho thẳng nhất dùng các nét lớn, không vẽ lắt nhắt nét nhỏ. Tiếp theo là vẽ hình tròn, nghĩ thì có vẻ đơn giản nhưng mình biết sẽ có rất nhiều bạn gặp khó khăn khi vẽ hình tròn. Ít nhất thì các bạn cũng phải vẽ được một hình gần tròn với chiều cao chiều rộng bằng nhau sau đó là các đường viền phải cách tâm một khoảng bằng nhau. Tiếp theo hãy vẽ mọi thứ xung quanh tập đơn giản hóa nó với các hình đơn giản nhất, tập chọn mốc và so sánh từ mốc ra, các bạn có thể dùng que đo, dây rọi để so sánh, sau này quen rồi thì không cần nữa.Trước đây khi đi làm mình đều tận dụng mọi thời gian trống để tập luyện khi ngồi bàn giấy.Đối với các bạn có nhiều thời gian hơn thì vẽ tượng thạch cao dùng cho sinh viên ôn thi kiến trúc mỹ thuật là một ý hay, vì tượng thạch cao đã đơn giản hóa rất nhiều so với người thật. Chép lại tranh của người khác vẽ tốt hơn cũng không tồi, các bức tranh cũng đã được đơn giản hóa hơn so với mẫu, quan sát nét vẽ của họ. Nên nhớ các bạn tập luyện càng nhiều thì thì các bạn càng vẽ tốt càng được cộng nhiều điểm kinh nghiệm thì level lên càng nhanh.
Qua các phần trước nếu tu luyện thành công bạn đã có đầy đủ trang bị, quyết tâm, học được kỹ năng dựng hình, coi như ngôi nhà của chúng ta đã có phần móng, bức tường, chỉ còn cất nóc nữa thôi là hoàn thành ngôi nhà. Chúng ta không thể ở một ngôi nhà không có nóc được. Kỹ năng cuối cùng và cũng rất quan trọng, chính là … Đánh bóng hay lên khối.
Một bức tranh tả thực không được đánh bóng đúng cách thì cũng chỉ như một bà cụ già nua xấu xí chứ không phải một cô gái tung tăng bay nhảy được.
Để đánh bóng tốt cái chúng ta quan tâm đầu tiên là nét vẽ. nét vẽ không được in vào giấy, nét vẽ chỉ nên lướt qua bề mặt giấy. Nếu vẽ in vào giấy khi bắt đầu đánh bóng nét vẽ ấy sẽ càng ngày càng hằn lên rõ hơn, một bức tranh tả thực hoàn thiện sẽ không còn tồn tại những đường viền chỉ gồm có các ranh giới sáng và tối.Bất cứ một nét vẽ nào vẽ ra nó đều thuộc về một mảng nào đó. Nếu những đường viền còn tồn tại hoặc lộ ra rõ quá, thì cũng giống như chúng ta vẽ xong rồi đặt lên mặt một sợi dây kẽm vậy. Khi phác hình không chỉ phác mỗi đường biên chúng ta nhìn thấy mà còn phác cả sáng tối nữa. Nét vẽ cần có chỗ dày, chỗ mỏng và chỗ đậm, chỗ nhạt theo vùng cần vẽ. ban đầu có thể phác thật dày với sắc độ nhạt rồi tìm những chỗ đậm hơn vẽ đậm dần lên. Đối với vẽ chì việc đánh bóng giống như là nâng cấp so với việc dựng hình, các nét dựng mảnh mai ban đầu tiến hóa để có độ dày, độ đậm nhạt hợp lý. Những nét dựng sáng tối đầu tiên nên tìm và dựng những phần tối nhất trên một mảng rồi chuyển dần qua phần sáng hơn. Đối với tranh chân dung khác với vẽ tượng ở chỗ cần chuyển êm và liên tục các mảng khối với nhau vì gương mặt con người hầu hết là các khối tròn, không có bất cứ chỗ nào vuông thành sắc cạch, nên các nét vẽ không được sắc nét quá, bất cứ nét vẽ nào vẽ ra đều phải có lớp trung gian bên cạnh. Hãy để nét vẽ trở thành một phần của tờ giấy đừng để nó tách hẳn ra thành một phần riêng biệt.Hướng các nét cũng quan trọng, một bài vẽ hoàn thiện trừ những phần cực tối một màu đen ra thì khi chúng ta khoanh vùng bất kỳ một vùng nào đều có sự chuyển sắc độ nghĩa là có chỗ tối và sáng. Để có thể vẽ sao cho sắc độ chuyển liên tục từ phần tối ra phần sáng hơn thì hướng các nét cần song song với phần đậm nhất và nhạt dần ra phần sáng hơn. Không nên đánh các nét xoáy theo một hướng nhất định để khỏi tạo ra hiện tượng lông lá hay rổ rá. Cái chúng ta cần là sắc độ là chỗ đậm chỗ nhạt do vậy không nên bắt mắt mình phải xoáy theo một hướng nhất định. Cách vẽ xoáy các nét theo một hướng có thể tạo cảm giác về khối nhưng dựa vào ánh sáng, đậm nhạt hoàn toàn có thể làm được hơn là đường nét, nếu hướng các nét không tốt thì sẽ gây tức mắt khó chịu. Nên trung hòa các nét theo cách đánh đa chiều để hướng nhìn mắt chúng ta phân tán đều trên bức tranh không xoáy theo một hướng nào đấy. Nhiều bạn quá tập chung vào vẽ các chi tiết, vẽ hết các nếp nhăn trên gương mặt, hay vẽ đủ số mụn ruồi, lỗ chân lông mà quên mất dộ hài hòa tương quan với các chi tiết ấy với nhau. Hoặc chọn một mẫu thật nhiều các chi tiết rồi vẽ hết ra. Nếu vẽ như vậy khác nào chỉ liệt kê các chi tiết ra mà không quan tâm chất lượng các chi tiết ấy ra sao. Vẽ kỹ hay vẽ chi tiết ở đây hoàn toàn khác với việc liệt kê các chi tiết. Chúng ta hãy quan sát độ khác biệt sắc độ từng phần nhỏ nhất, chính điều này quyết định độ chân thực của bức vẽ chứ không phải liệt kê các chi tiết ra, vì mắt người tất tinh. Chỉ một vết bẩn nhỏ trên nền trắng là các bạn phát hiện ra ngay, thì trên tranh vẽ cũng vậy thôi. Bất cứ một chi tiết nào vẽ ra ngoài chúng phải đáp ứng điều kiện tương quan sắc độ với nhau chúng còn được quan tâm về sắc độ chính trong bản thân nó, nghĩa là nó phải có độ đậm chỗ nhạt, bóng đổ… Cả một tổng thể bức vẽ cũng cần quan tâm độ hài hòa như một chi tiết, nghĩa là nó có bên tối và sáng rõ ràng, các chi tiết nhỏ củng cố tương quan với nhau để tạo thành một chi tiết lớn là tổng thể bức tranh, gồm đủ các sắc độ sáng tối trung gian. Khi vẽ cũng cần phải có chính có phụ, độ xa gần, không nhất thiết chỗ nào cũng vẽ kỹ như nhau.Có thể tập trung vẽ kỹ gương mặt và các chi tiết xung quanh gương mặt các phần khác có thể vẽ với ranh giới hòa lẫn với nhau hơn hoặc có thể gợi qua để hướng sự tập trung vào gương mặt. Đối với đánh bóng lông hay tóc, đừng quá tập trung vào các sợi lông hay tóc mà hãy để ý đến quy luật sắp xếp của chúng để chia ra vẽ từng lọn. Các sợi lông hay tóc rất mảnh, chúng sẽ sắp để tạo thành các mảng sáng và tối, nên khi vẽ đừng quá tập trung vào từng sợi mà hãy vẽ sáng tối như bình thường, để ý các mảng tối nhỏ. Các chất liệu giống nhau có độ đậm nhạt sáng tối gần giống nhau các bạn có thể quan sát để tìm hiểu đặc điểm chung các chất liệu khác nhau, việc đánh bóng cũng cải thiện đáng kể. Lý thuyết là vậy, để tập luyện thì hãy bắt đầu từ các hình khối cơ bản, tập chuyển sắc độ thật êm giữa các mảng, tập khối vuông trước rồi tới khối tròn. Khi bạn đã thành thạo vẽ khối cơ bản sao cho hoàn hảo sắc độ chuyển thật êm thì khi bắt đầu vẽ người mọi công việc sẽ trở lên đơn giản hơn nhất nhiều.
Trên đây là các kinh nghiệm cốt lõi mình tổng kết được trong quá trình vẽ tranh chì, hy vọng sẽ giúp ích được cho các bạn đang học vẽ, có thể nó chưa hoàn toàn tối ưu và còn phải bổ sung nhiều, nhưng nếu các bạn cố gắng tập luyện theo đúng cách mà mình đã trình bày thì các bạn cũng vẽ được như mình thôi và phát triển bổ xung thêm để trình độ tiến xa hơn. Đây không chỉ là một sở thích đơn thuần, nếu biết cách có thể nó sẽ giúp bạn trang trải cuộc sống trong những lúc khó khăn hoặc trong nhưng lúc chưa tìm thấy một cơ hội thật sự. Nếu thực sự đam mê và tâm huyết, một chút tự tin bạn có thể biến nó thành công việc chính toàn thời gian rồi tiếp tục theo đuổi để vẽ ngày càng tốt hơn nữa. Chúc các bạn thành công.
See Translation

One Comment

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *