Đến Bắc Hà trong một ngày nắng thu đẹp trời

Đến Bắc Hà trong một ngày nắng thu đẹp trời, chúng tôi thực sự ngỡ ngàng khi được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của dinh thự giữa lòng Bắc Hà như toát lên một vẻ đẹp không chỉ cổ kính mà còn uy nghi đến lạ kì. Dinh Hoàng A Tưởng được xây dựng từ năm 1914 và hoàn thành năm 1921, chủ nhân là Hoàng Yến Tchao dân tộc Tày, cha đẻ của Hoàng A Tưởng. Lý do mà dinh thự này được đặt tên là dinh Hoàng A Tưởng vì ngay từ khi còn nhỏ ông Hoàng A Tưởng đã thông minh sắc sảo hơn người và được cha Hoàng Yến Tchao vô cùng yêu mến, về sau mọi việc lớn nhỏ trong gia đình ông đều giao cho con trai thứ là Hoàng A Tưởng tiếp quản và ngôi nhà cũng được đặt theo tên của ông. Gia tộc họ Hoàng là gia tộc quyền lực nhất ở Bắc Hà thời bấy giờ. Hoàng Yến Tchao là thổ ty vùng Bắc Hà, là một chức quan ở vùng dân tộc thiểu số trước đây. Các vùng đất tốt nhất, màu mỡ nhất đều do ông chiếm giữ và cướp đoạt của nông dân, ngoài ra Thổ ty còn bắt nông dân ở các bản phục dịch hầu hạ theo thời gian nhất định. Đặc biệt dựa vào đặc quyền, đặc lợi mà Pháp ban cho, Hoàng Yến Tchao độc quyền bán muối, hàng tiêu dùng, khai thác lâm thổ sản, thuốc phiện bán cho Pháp, cung cấp lương thực, thực phẩm cho đồn binh lính Pháp và tay sai. Đó là lí do tại sao ta nói gia tộc họ Hoàng có quyền lực bậc nhất tại Bắc Hà ngày đó.
Dinh thự vua Mèo Hoàng A Tưởng đươc thầy Tàu về xem thế đất theo phong thủy. Dinh tọa lạc trên một quả đồi rộng ở châu Bắc Hà, nay là trung tâm thị trấn huyện Bắc Hà, phía sau và hai bên đều có núi, phía trước có một dòng suối uốn lượn và có núi thế mẹ bồng con. Thế đất “tựa sơn đạp thủy” vững chãi, với mong muốn dòng họ được quyền quý, con cháu đời sau vinh hiển. Khu dinh thự vua Mèo đã đạt đến trình độ thiết kế tinh xảo và nổi lên với quy mô đồ sộ tại vùng núi cao xa xôi, hùng vĩ như Bắc Hà.
Khu dinh thự vua Mèo là một kết cấu kiến trúc khá đặc biệt so với kiến trúc các dinh thự khác tại Việt Nam thời bấy giờ. Dinh vừa là nơi để ở của cha con Hoàng Yến TChao, Hoàng A Tưởng, song cũng là nơi làm việc và còn có chức năng pháo đài bảo vệ. Toàn bộ dinh có kiến trúc hình chữ nhật liên hoàn khép kín, với tổng diện tích 4.000m2, có tường rào bảo vệ, bốn phía tường đều có lỗ châu mai như pháo đài và có lính canh giữ. Dinh được hai kiến trúc sư người Pháp và người Trung Quốc thiết kế. Vì vậy, kiến trúc của dinh có sự hòa quyện giữa kiến trúc Pháp hồi thế kỉ 17-18 và kiến trúc phương Đông. Trong đó nổi lên là các nét kiến trúc phương Tây được thể hiện trong những chi tiết như họa tiết cành nguyệt quế đắp nổi trên các cửa vào, biểu tượng cho hạnh phúc và thịnh vượng, cửa lan can trổ ra hình vòm, cột nhà thanh thoát, lan can, cầu thang vòng, hành lang lát gạch.
Tôi đi một vòng quanh tòa nhà, từ sân sau với dãy nhà dành cho đầy tớ dẫn ra một hầm thoát hiểm mà người ta đồn rằng đến ngày hoàn thành, toàn bộ nhóm thợ thi công đã mất tích trong lòng đất. Câu chuyện thủ tiêu tốp thợ để giữ bí mật cho một căn hầm nào đó vẫn còn tồn tại dưới lòng lâu đài có vẻ nhuốm màu… lăng mộ Pharaon. Nhưng ngay cả khi chưa nhìn tận mắt căn hầm giấu vô số của cải huyền thoại đó thì tất cả hành lang, lan can, sân giữa, cột trang trí, mái ngói âm dương dù đẫm ánh mặt trời vẫn cứ nhuốm màu u tịch, khiến ngay cả màu vàng chói của nước vôi vừa được trùng tu cũng không làm cho tòa lâu đài bớt đi phần ma quái.
Hoàng Yến Tchao có ba bà vợ và có tổng cộng bảy người con. Trong đó có hai người con trai và năm người con gái. Vợ cả của ông Hoàng Yến Tchao là người Tày, bà đến với ông TChao bằng tình yêu và lấy ông Tchao khi ông này còn chưa được thực dân Pháp sử dụng. Bà cả sinh cho ông TChao được ba người con, hai người con trai và một người gái. Con trai cả là Hoàng A Tiển và thứ hai là Hoàng A Tưởng. Bà hai là người tội nghiệp nhất, lấy chồng giàu chưa hưởng được vinh hoa phú quý thì đã bị bệnh và mất sớm, không có một chút tài sản nào và cũng chẳng mấy ai biết là bà có tồn tại, bà hai sinh cho ông Tchao được hai cô con gái và ra đi khi tuổi đời vẫn còn trẻ.
Tuy nhiên bà hai mất không bao lâu thì ông Hoàng Yến TChao cũng nhanh chóng rước bà thứ ba về làm vợ, bà ba là người gốc Hoa. Bà ba sang Bắc Hà làm ăn, với những nét đẹp sắc sảo của con gái Trung Hoa, ngoại hình của bà ba đã nhanh chóng lọt vào “mắt xanh” của “Vua Mèo”. Bà ba là người thích sống tự lập và làm ăn buôn bán rất giỏi. Lấy ông TChao một thời gian, sinh cho ông hai cô con gái thì bà không thích sống trong dinh thự của ông TChao mà ra ngoài ở riêng và tự làm ăn buôn bán chứ không phụ thuộc bất cứ thứ gì từ ông Tchao.
Về phần các con của ông Hoàng Yến Tchao thì có Hoàng A Tưởng là người thông minh xuất chúng hơn cả và cũng là người được ông Tchao tin yêu nhất nên được chọn là người thay ông tiếp quản mọi công việc, đó cũng là lí do tại sao mặc dù ông Tchao mới chính là “Vua mèo” nhưng lại đặt tên dinh thự theo tên của con trai thứ chứ không phải con trai trưởng.
Chia tay Bắc Hà, chia tay dinh thự vua Mèo Hoàng A Tưởng nhưng những câu chuyện về gia đình họ Hoàng vẫn còn lưu lại trong tôi, nhiều điều bí ẩn về dinh thự vẫn làm tôi tò mò, nhất định tôi sẽ quay lại để khám phá, tìm hiểu thêm. Hẹn gặp lại Bắc Hà một ngày gần nhất – vùng đất cao nguyên trắng đẹp đẽ và thơ mộng vùng Tây Bắc của Tổ quốc thân yêu… 😀

15 Comments

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *